درمان پوکی استخوان در شیراز

پوکی استخوان یا استئوپروز (Osteoporosis) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک استخوان است که با کاهش تراکم و استحکام استخوان‌ها همراه بوده و خطر شکستگی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. هر چه سریع‌تر برای شروع فرآیند درمان پوکی استخوان در شیراز اقدام کنید نتیجه حاصله بهتر خواهد بود.

پوکی استخوان بیشتر در سنین بالا رخ می‌دهد و خطر ابتلا در زنان بیش از مردان است، هرچند مردان نیز در معرض آن قرار دارند. این بیماری بخش قابل توجهی از افراد بالای 50 سال را درگیر کرده و یکی از دلایل اصلی شکستگی استخوان به شمار می‌رود.

نازک شدن استخوان‌ها سالانه باعث تعداد زیادی شکستگی، به‌ویژه شکستگی مفصل ران، می‌شود که منجر به بستری‌های فراوان است.

به همین دلیل، تشخیص زودهنگام پوکی استخوان اهمیت زیادی دارد، زیرا می‌توان با اقدامات درمانی مناسب استحکام استخوان را بهبود بخشید و خطر شکستگی را کاهش داد.

متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی، از جمله پزشکانی است که می‌توانید خود و یا سالمندانتان را برای معاینه، تشخیص و در صورت نیاز درمان، در شیراز مراجعه کنید.

پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان بیماری‌ای است که با کاهش تراکم و استحکام استخوان و تغییر در ساختار آن همراه بوده و خطر شکستگی را افزایش می‌دهد.

این بیماری زمانی رخ می‌دهد که تعادل طبیعی بین تخریب و ساخت استخوان به هم بخورد و استخوان کافی ساخته نشود یا بیش از حد تخریب اتفاق بیفتد.

افزایش سن، تغذیه نامناسب و برخی بیماری‌ها می‌توانند باعث نازک و متخلخل شدن استخوان‌ها شوند.

پوکی استخوان اغلب در زنان در سال‌های ابتدایی پس از یائسگی آغاز می‌شود، اما ممکن است در مردان و کودکان نیز به دلیل برخی بیماری‌ها یا مصرف داروهایی مانند استروئیدها ایجاد شود.

شکستگی‌های ناشی از این بیماری می‌توانند دردناک باشند و کیفیت زندگی را کاهش دهند، بنابراین آگاهی از عوامل خطر برای تشخیص و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

عوارض شایع پوکی استخوان

• شکستگی لگن
• شکستگی مهره‌های ستون فقرات
• کوتاه شدن قد
• قوز پشت
• درد مزمن استخوان و مفاصل
• کاهش کیفیت زندگی و وابستگی به دیگران

ابتلا به پوکی استخوان چه احساسی ایجاد می کند؟

⚠️ پوکی استخوان، بیماری  “خاموش” است. یعنی تا زمان ایجاد شکستگی، بیمار هیچ علامتی ندارد.

امکان دارد افراد دارای تراکم استخوانی پایین در موقعیت‌های روزانه دچار شکستگی شوند، در حالی که اتفاقاتی مانند زیر در افراد دارای استخوان‌های سالم رخ نمی‌دهد.

• شکستگی مفصل ران یا مچ در اثر سقوط از ارتفاع
• شکستگی دنده هنگام باز کردن پنجره یا بغل کردن
• شکستن مچ پا هنگام عبور از جدول کنار خیابان

این اتفاقات نشانه بیماری پوکی استخوان هستند.

شکستگی‌های ستون فقرات، خصوصا آن دسته که در بخش فوقانی کمر یا بخش صدری (ناحیه بین گردن و بخش تحتانی کمر) رخ می‌دهند، شایع‌ترین نوع شکستگی به حساب می‌آیند و پس از آن، شکستگی‌های مفصل ران و مچ دست در صدر این نوع شکستگی قرار می‌گیرند.

درمان درد اسکلتی عضلانی در شیراز

بیشتر بخوانید

علل بروز پوکی استخوان

پوکی استخوان می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله:

عوامل غیرقابل کنترل

• افزایش سن
• جنسیت (شیوع بیشتر در زنان)
• سابقه خانوادگی
• یائسگی زودرس

عوامل قابل کنترل

• کمبود کلسیم و ویتامین D
• کم‌تحرکی
• مصرف سیگار و الکل
• مصرف طولانی‌مدت کورتون
• بیماری‌های غددی مانند پرکاری تیروئید

نحوه تشخیص پوکی استخوان

هنگام مراجعه به متخصص طب فیزیکی و توانبخشی به خاطر کمردرد یا دیگر مشکلات توانبخشی، او سابقه پزشکی، خانوادگی، دارویی، تمرینی، تغذیه‌ای و هورمونی فرد را مرور کرده، معاینه فیزیکی کاملی انجام داده و فاکتورهای ریسک پوکی استخوان را تعیین خواهد کرد.

گاهی این ارزیابی باعث می‌شود پزشک، انجام آزمایشات بیشتر را توصیه کند.

بهترین روش برای تشخیص پوکی استخوان، از طریق یک تست اشعه ایکس مخصوص و بدون درد به نام DXA است که تراکم استخوانی را اندازه گیری می‌کند. (تست تراکم استخوان)

نتایج با استفاده از T-score و z-score گزارش می‌شود که نتیجه آن می‌تواند به ترتیب زیر باشد:

آزمایش‌های خون

• کلسیم
• فسفر
• ویتامین D
• هورمون پاراتیروئید
• تست‌های تیروئید

درمان پوکی استخوان در شیراز

درمان پوکی استخوان یک فرآیند طولانی‌مدت و چند بعدی است که شامل دارودرمانی، اصلاح سبک زندگی و پیگیری منظم می‌شود. متخصص طب فیزیکی و توانبخشی بعد از تشخیص دقیق پوکی استخوان درمان‌های لازم را به بیمار توصیه می‌کند.

دارو درمانی و داروهای رایج

پزشک از دارودرمانی برای کمک به بهبود سلامت استخوان و جلوگیری از شکستگی، برنامه مخصوصی را بر اساس نیازهای هر فرد طراحی می‌کند.

بیس‌فسفونات‌ها: مانند آلندرونیت، رزدرونیت و زولدرونیک اسید که این داروها از تخریب استخوان جلوگیری می‌کنند و رایج‌ترین انتخاب درمانی هستند.

مکمل‌های کلسیم و ویتامین D: مصرف منظم این مکمل‌ها پایه اصلی درمان محسوب می‌شود.

دنوزوماب: برای بیماران با پوکی استخوان شدید یا عدم تحمل بیس‌فسفونات‌ها استفاده می‌شود.

داروهای هورمونی: در برخی زنان یائسه، درمان‌های هورمونی با نظر پزشک تجویز می‌شود.

بیشتر بخوانید : آمپول پوکی استخوان در شیراز + شرایط تجویز

قرار گیری وضعیت بدن، ورزش و فعالیت بدنی

در مراکز فیزیوتراپی و طب فیزیکی و توانبخشی در شیراز، برنامه‌های ورزشی ویژه بیماران مبتلا به پوکی استخوان ارائه می‌شود.

• تمرینات اختصاصی برای ساخت استخوان جدید یا کاهش میزان تحلیل استخوان
• وضعیت قرارگیری مناسب بدن برای محافظت ستون فقرات از شکستگی
• وضعیت بدنی مناسب هنگام انجام فعالیت های روزانه
• چگونگی بهبود تعادل با هدف کاهش خطر افتادن
• چگونگی ایجاد تغییرات محیطی برای محافظت از سلامت استخوان

در بیشتر مواقع سلامت استخوان از طریق سبک زندگی سالم خود به خود به دست می‌آید.

استخوان زمانی رشد می‌کند که به اندازه کافی و به شکل مناسب تحت فشار قرار می‌گیرد، درست مانند عضله که هنگامی رشد می‌کند که تحت یک وزن بیش از حد معمول به چالش کشیده می‌شود.

دو نوع تمرین برای سلامت استخوان ایده آل هستند: تمرینات تحمل وزن و مقاومتی که معمولا تمرینات 2 تا 3 بار در هفته انجام می شوند.

تمرینات تحمل وزن مانند:

• رقصیدن
• آهسته دویدن (در صورتی که تراکم استخوانی بیش از 3- است)
• ورزش‌های راکتی
• دراپ پاشنه
• پایکوبی کردن

تمرینات مقاومتی مانند:

• وزنه برداری با حفظ ترازبندی مناسب ستون فقرات و پایین تنه
• استفاده از نوارهای ورزشی
• تمرینات مقاومت در برابر گرانش (مثل شنای سوئدی، کشش تنه در حالت دمر، بالا آوردن پاشنه در حالی که فرد روی یک پا ایستاده، اسکوات، لانژ، ژست های یوگا در حالتی که ستون فقرات در وضعیت خنثی است)
• تمریناتی که کیفوز را کاهش یا به حالت پایدار در می‌آورد
• تمرینات تعادلی

تغذیه مناسب در درمان پوکی استخوان

یکی از ارکان اصلی درمان پوکی استخوان در شیراز، اصلاح رژیم غذایی است.

مواد غذایی مفید

• لبنیات (شیر، ماست، پنیر)
• سبزیجات برگ سبز (کلم، اسفناج)
• ماهی‌های چرب
• بادام و کنجد
• تخم‌مرغ

مواد غذایی مضر

• نوشابه‌های گازدار
• نمک زیاد
• کافئین بیش از حد
• فست‌فودها

نقش پزشکان متخصص در شیراز

در صورت تشخیص ابتلا به پوکی استخوان یا تراکم استخوان پایین، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی به فرد کمک خواهد کرد تا:

• استخوان‌سازی انجام شود یا میزان تحلیل استخوان در نواحی آسیب پذیر نسبت به شکستگی مانند مفصل ران، ستون فقرات، شانه و دست‌ها کاهش یابد
• تعادل دینامیک برای جلوگیری از افتادن بهبود یابد
• وضعیت قرارگیری بدن بهبود یابد
• محیط کار و زندگی اصلاح شود تا خطرات موجود به حداقل برسد
• از تمرینات و حرکاتی که منجر به شکستگی ستون فقرات می‌شوند، مانند هرگونه دراز و نشست یا کرانچ و چرخش بیش از حد ستون فقرات یا مفصل ران جلوگیری شود
• درد بیمار را به کمک روش‌های تسکین درد مانند دارو کاهش می‌دهد
• در صورت نیاز ابزارهای کمکی مانند بریس یا آتل را تجویز می‌کند

نقش پزشک در شیراز برای پوکی استخوان میانسالان و سالمندان

• برنامه تمرینی اختصاصی را برای بهبود رشد استخوانی و کاهش تحلیل آن طراحی کند.
• تعادل دینامیکی را با هدف جلوگیری از افتادن بهبود بخشد.
• وضعیت قرارگیری بدن را بهبود بخشد.
• استحکام عضلات کمر را بهبود بخشد.
• استحکام و قابلیت حرکت مفصل ران را بهبود بخشد.

متخصص استخوان و مفاصل در شیراز

بیشتر بخوانید

پیشگیری از عارضه پوکی استخوان

با ایجاد تراکم استخوانی مناسب در دوران کودکی، نوجوانی و اوایل بزرگسالی، امکان پیشگیری از پوکی استخوان وجود دارد. استقامت بالای استخوانی نیازمند مصرف کلسیم و ویتامین D کافی و ورزش منظم است.

راه‌هایی برای بهبود سلامت استخوان در هر سنی وجود دارد. سبک زندگی فعالی که شامل تمرینات مقاومتی و تحمل وزن باشد، برای حفظ سلامت استخوان ضروری است.

پرهیز از عاداتی که باعث تحریک تحلیل استخوان می‌شود، مانند سیگار کشیدن و مصرف بیش از حد الکل.

پزشکان هیچ کنترلی روی ویژگی‌های ژنتیکی موروثی نداریم اما از طریق مصرف داروهای مناسب، رژیم غذایی و ورزش مناسب، امکان مدیریت پوکی استخوان وجود دارد.

فاکتورهای ریسک پوکی استخوان

ریسک‌های غیرقابل اجتناب عبارت‌اند از:

• جنسیت مونث
• استخوان‌بندی ریز
• افزایش سن
• سطح هورمونی
• ژنتیک
• عارضه‌های پزشکی مستعدکننده

ریسک‌هایی که امکان رفع یا اجتناب از آن ها وجود دارد:

• سیگار کشیدن
• مصرف بیش از حد الکل
• سبک زندگی غیر فعال
• مصرف بیش از حد کافئین
• فقدان تمرینات مقاومتی
• مصرف دارو (مانند استرویید، هپارین)
• تغذیه ضعیف
• کمبود وزن
• رژیم غذایی با کلسیم ناکافی
• ویتامین D ناکافی

سندرم درد مزمن ، تشخیص و درمان

بیشتر بخوانید

پاسخ به پرسش‌های پرتکرار

درمان پوکی استخوان در شیراز با بهره‌گیری از پزشکان متخصص، تجهیزات تشخیصی پیشرفته و برنامه‌های درمانی به‌روز، امکان‌پذیر و مؤثر است. تشخیص زودهنگام، پایبندی به درمان دارویی، اصلاح سبک زندگی و پیگیری منظم، کلید اصلی کنترل این بیماری محسوب می‌شود.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان در معرض خطر پوکی استخوان هستید، مراجعه به پزشک متخصص در شیراز می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان‌ها و کیفیت زندگی شما داشته باشد.