درمان شانه یخ زده در شیراز + علائم و تشخیص

شانه یخ زده ، عارضه دردناکی است که در آن شانه، سفت، ملتهب و حرکت با محدودیت مواجه می‌شود. اگر با چنین عارضه‌ای مواجه شدید مراجعه سریع به یک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی و یا ارتوپدی برای درمان شانه یخ زده در شیراز اهمیت بالایی دارد.

شانه یخ زده (Frozen Shoulder) زمانی رخ می‎‌دهد که بافت هم بند مستحکم اطراف مفصل شانه (که کپسول مفصل شانه نامیده می‌شود)، ضخیم، سفت و ملتهب می‌شود. (کپسول مفصل شامل رباط‌هایی است که بخش فوقانی استخوان بازو را به حفره شانه متصل می‌کنند).

هرچقدر درد بیشتری احساس شود، احتمال اینکه بتوان از شانه استفاده کرد، کمتر می‌شود. عدم استفاده از شانه باعث ضخیم شدن کپسول شانه می‌شود و حرکت شانه را دشوارتر نیز می‌کند به طوری که حس یخ زدگی شانه به شما دست می‌دهد.

چه کسانی در معرض ابتلا به شانه یخ زده هستند؟

• سن: بزرگسالان، خصوصا افراد بین 40 تا 60 سال
• جنسیت: این عارضه در زنان بیش از مردان شایع است
• آسیب اخیر شانه: هرگونه آسیب شانه یا جراحی که نیازمند عدم حرکت شانه باشد، مانند پارگی روتاتور کاف و شکستگی‌های تیغه شانه، ترقوه یا بازو
• دیابت: بین 10 تا 20 درصد از افراد مبتلا به دیابت شیرین به شانه یخ زده مبتلا می‌شوند
• بیماری‌های خاص: بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، کم کاری تیروئید، بیماری پارکینسون و برخی اختلالات متابولیک
• بی‌تحرکی طولانی: عدم دریافت خدمات درمانی مانند فیزیوتراپی پس از آسیب یا جراحی شانه و بی‌تحرکی این ناحیه
• سابقه قبلی: در صورتی که در یک سمت شانه یخ زده را تجربه کرده باشید امکان بروز در شانه دیگر هم وجود دارد

مراحل و علائم شانه یخ زده

 به طور کلی فازهای شانه یخ زده به سه مرحله تقسیم می‌شود:

فاز دردناک و شروع یخ زدگی (Freezing)

• خشک شدگی شانه و احساس درد زیاد در صورت حرکت
• درد افزایشی تدریجی
• تشدید درد در شب
• افزایش ناتوانی در به حرکت درآوردن
• ادامه شرایط بین 6 تا 9 ماه

مرحله یخ زده (Frozen)

• کاهش درد
• باقی ماندن شانه در وضعیت خشک شده
• بیشتر شدن محدود حرکت شانه
• دشواری در انجام فعالیت‌ها و کارهای روزمره
• ادامه بین 2 تا 6 ماه

مرحله آب شدن و ریکاوری (Thawing)

• کاهش درد بیشتر
• توانایی حرکت تدریجی شانه
• بازگشت به حالت استحکام و حرکت طبیعی
• زمانبر بودن بین 6 ماه تا 2 سال!

علائم رایج شانه یخ زده

• درد عمقی و منتشر در شانه، تشدید شبانه و هنگام خوابیدن به پهلوی درگیر
• محدودیت حرکتی واضح در حرکات بالا بردن دست، دور کردن، چرخش خارجی (مثل شانه کردن مو یا برداشتن کیف از صندلی عقب خودرو)
• ضعف عملکردی به‌دلیل درد و سفتی، نه لزوماً ضعف عضلانی اولیه

تشخیص شانه یخ زده در شیراز

برای تشخیص شانه یخ زده، پزشک اقدامات بالینی زیر را انجام خواهد داد:

بررسی علائم و مرور سابقه پزشکی ؛ معاینه فیزیکی بازو و شانه‌ها

خود پزشک، شانه را در تمام جهات حرکت می‌دهد تا محدوده حرکتی و وجود درد در هنگام حرکت را بررسی کند. این نوع معاینه “تعیین محدوده حرکتی غیر فعال” نامیده می‌شود.

پزشک، به حرکت درآوردن شانه توسط خود فرد را نیز تحت نظر قرار می‌دهد تا “محدوده حرکتی فعال” او را مورد بررسی قرار دهد.

این دو نوع حرکت مورد مقایسه قرار می‌گیرند. افراد مبتلا به شانه یخ زده، در هر دو حرکت فعال و غیر فعال، دچار محدودیت هستند.

سایر موارد تشخیص شامل:

• رادیوگرافی برای رد آرتروز یا کلسیفیکاسیون
• سونوگرافی برای ارزیابی تاندون‌ها
• در موارد خاص MRI برای افتراق ضایعات دیگر

معمولا برای تشخیص شانه یخ زده به تست‌های تصویربرداری پیشرفته مانند MRI و سونوگرافی نیاز نیست. در برخی موارد از این تست‌ها برای بررسی مشکلات دیگری مانند پارگی روتاتور کاف استفاده می‌شود.

درمان سندرم گیر افتادگی شانه

بیشتر بخوانید

درمان شانه یخ زده در شیراز

اهداف درمان شانه یخ زده در شیراز شامل: کاهش درد و التهاب، افزایش تدریجی دامنه حرکتی در همه بخش‌ها، بازگرداندن عملکرد روزمره و ورزشی و پیشگیری از عود و خشکی مجدد شانه‌ها است.

برخی از روش‌های درمان عبارت‌اند از:

دارودرمانی

مسکن‌ها و ضدالتهاب‌های خوراکی (طبق تجویز پزشک) برای کنترل درد در فاز اولیه و در بیماری‌های مثل دیابت یا مشکلات گوارشی/کلیوی، انتخاب و دوز دارو باید پزشک‌محور باشد.

تزریق داخل مفصل شانه

کورتون داخل مفصلی (ترجیحاً هدایت‌شده با سونوگرافی برای دقت بیشتر): در فاز دردناک می‌تواند درد را به‌طور قابل‌توجهی کم کند و اجازه دهد تمرین‌ها مؤثرتر پیش بروند.

در برخی بیماران، هیدرودیلاتاسیون (Hydrodilatation) یا اتساع کپسول با سرم و دارو، به آزادسازی چسبندگی‌ها کمک می‌کند.

طب فیزیکی و توانبخشی و فیزیوتراپی

مرحله کنترل درد (شروع یخ زدگی و freezing)

گرما درمانی موضعی ملایم قبل از تمرین‌ها، یخ بعد از تمرین برای کنترل التهاب سپس استفاده از روش‌های درمانی تخصصی شامل TENS/الکتروتراپی و لیزر درمانی شانه (لیزر کم‌توان) در صورت نیاز.

متخصص همراه با این روش‌ها تمرینات بسیار ملایم بدون درد که نزدیک به آستانه درد می‌شود را به بیمار آموزش می‌دهد.

بازیابی دامنه حرکتی (اواخر مرحل قبل تا Frozen)

• کشش ملایم کپسول شانه در جهت‌های عقب و پایین برای کاهش خشکی مفصل
• حرکت دادن آرام مفصل شانه توسط فیزیوتراپیست برای افزایش دامنه حرکت
• تمرین‌های پاندولی: آویزان کردن دست و حرکت دادن آن به شکل دایره‌ای کوچک
• کشش با یک چوب یا میله سبک برای باز کردن دست به طرف بیرون و بالا بردن آن به‌صورت تدریجی
• کشش با بند یا حوله برای بردن دست به پشت کمر و افزایش انعطاف شانه

تقویت عملکردی (فاز Thawing)

برای بهبود ثبات شانه، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در شیراز ابتدا عضلات کتف مانند قسمت پایین و وسط عضله ذوزنقه‌ای و عضله سراتوس قدامی فعال و تقویت می‌شوند، سپس تمرین‌های ایزومتریک بدون درد برای عضلات روتاتور کاف انجام می‌گیرد.

بعد از آن، با استفاده از کش‌های مقاومتی سبک، تمرین‌های چرخش داخلی و خارجی شانه در کنار بدن، حرکات کششی رو به عقب و باز کردن دست به عقب اجرا می‌شود و در نهایت، تمرین‌ها به‌تدریج به سمت حرکات کاربردی‌تر مانند فشار دادن، بلند کردن و دراز کردن دست پیش می‌روند.

روش‌های تهاجمی در موارد مقاوم

در بیشتر موارد با درمان های طب فیزیکی بهبودی حاصل می شود. اگر با درمان‌های فوق طی حدود 8 تا 12 هفته پاسخ کافی حاصل نشود و همچنان درد و سفتی شانه به قوت خود باقی بماند، گزینه‌های پیشرفته مطرح می‌شود:

1- منیپولیشن تحت بیهوشی

آزادسازی خشکی با مانورهای کنترل‌شده تحت بیهوشی. طی این جراحی، فرد به خواب می‌رود و پزشک، شانه را به زور به حرکت در می‌آورد. این کار باعث کشیدگی یا پارگی کپسول مفصل و از بین رفتن گرفتگی می‌شود و در نهایت به افزایش محدوده حرکتی منجر خواهد شد.

2- آرتروسکوپی شانه

یا همان آزادسازی آرتروسکوپیک کپسول (Capsular Release) است که در موارد شدید و درمان طولانی بدون نتیجه پیاده سازی می‌شود.

پزشک، برش‌هایی را در کپسول مفصلی ایجاد می‌کند. ابزارهای کوچکی از طریق برش‌های کوچک اطراف شانه وارد می‌شوند.

پس از هر دو روش، فیزیوتراپی فوری و پشت سر هم برای تثبیت نتایج ضروری است.

آیا امکان پیشگیری از شانه یخ زده وجود دارد؟

در صورتی که بلافاصله پس از هرگونه آسیب شانه که طی آن، حرکت شانه با درد یا دشواری همراه شد، طب فیزیکی و توانبخشی آغاز شود، تا امکان پیشگیری از ابتلا به شانه یخ زده یا حداقل کاهش احتمال آن وجود داشته باشد.

 متخصص طب فیزیکی و توانبخشی می تواند برنامه تمرینی مناسبی را بر اساس نیازهای اختصاصی فرد طراحی کند.

نکات پیشگیری از خشکی مجدد

• پس از هر آسیب یا جراحی شانه، حرکت‌های ایمن اولیه با نظر پزشک آغاز شود
• وضعیت بدنی (Posture) را اصلاح کنید: صاف نشستن، پرهیز از شانه‌های گرد و سربه‌جلو
• برنامه سبک تقویت روتاتورکاف و عضلات کتف را حتی بعد از بهبود ادامه دهید
• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و تیروئید

توصیه‌های کاربردی دکتر زهره عشقی

• پیوستگی مهم‌تر از شدت است. تمرین‌ها را با درد کم و پیوسته انجام دهید
• از گرمادرمانی قبل و سرما‌درمانی بعد از تمرین‌ها بهره ببرید
• از حرکات پرتابی، وزنه‌های سنگین و کشش‌های دردناک/پرزور بپرهیزید
• خواب: بالش زیر بازو برای کاهش کشش کپسول مفصلی
• در صورت دیابت، قند خون را منظم کنترل کنید؛ شانه یخ‌زده در دیابت شایع‌تر و مقاوم‌تر است
• در صورت بی‌خوابی ناشی از درد شبانه، به پزشک اطلاع دهید تا پروتکل کنترل درد اصلاح شود

بیشتر بخوانید : ورزش های مناسب شانه یخ زده

نتیجه‌گیری و پاسخ چند سوال مهم

درمان های غیر جراحی مانند استفاده از مسکن و تمرینات شانه به همراه تزریق کورتیزون، لیزردرمانی ، شاک ویو تراپی و تکار تراپی اغلب برای بازگرداندن حرکت و عملکرد شانه طی یک سال یا کمتر کافی است.

حتی در صورت عدم درمان عارضه، محدوده حرکتی و قابلیت استفاده از شانه می تواند خود به خود بهتر شود، اما اغلب این اتفاق، طی دوره زمانی طولانی تری رخ می دهد. بهبود کامل یا نزدیک به کامل، پس از حدود دو سال مشاهده می شود.