درمان گیر افتادگی عصب اولنار + تمرینات و علائم

گیر افتادگی عصب اولنار (Ulnar Nerve Entrapment)، آسیبی بسیار شایع است و به عصبی وارد می‌شود که معمولا در آرنج احساس و در بخش خارجی دست از بازو به سمت انگشتان دست کشیده شده است.

با وجود اینکه معمولا گیر افتادگی عصب اولنار، جدی نیست اما گاهی در صورت عدم درمان، می تواند عواقبی از جمله فلج و از دست دادن حس در دست را به همراه داشته باشد. با این حال، اغلب افراد مبتلا به گیر افتادگی عصب اولنار، با تشخیص و درمان صحیح، کاملا بهبود می یابند.

عصب اولنار چیست؟

عصب اولنار، یکی از اعصاب اصلی دست و بخشی از سیستم عصبی بازویی است. این عصب نام خود را از محل قرارگیری خود که در نزدیکی استخوان اولنا است، می‌گیرد (استخوانی در ساعد در سمت انگشت کوچک).

عصب اولنار از گردن آغاز می‌شود و با عبور از شانه و بازو به سمت مچ و انگشتان دست حرکت می‌کند.

این عصب، احساس را برای ساعد و انگشتان چهارم و پنجم فراهم می‌کند. عصب اولنار، عضلات خم کننده دست را نیز عصب دهی یا تحریک کرده و به آن اجازه خم شدن و حرکت می‌دهد.

وظایف اصلی عصب اولنار شامل:

• حس انگشت کوچک و نیمی از انگشت حلقه
• کنترل بسیاری از عضلات ظریف دست
• کمک به حرکات دقیق انگشتان مانند تایپ، نوشتن و گرفتن اشیاء کوچک

گیر افتادگی عصب اولنار چیست؟

از آنجا که عصب اولنار در تمام طول دست ادامه پیدا می‌کند، نقاط متعددی در طول آن وجود دارد که ممکن است فشرده شوند. این فشردگی، گیر افتادگی عصب اولنار نام دارد.

گیر افتادگی عصب اولنار، پس از سندرم تونل کارپال، از نظر شیوع، دومین گیر افتادگی عصب است. اغلب اوقات گیر افتادگی عصب اولنار در آرنج یا نزدیکی آن، خصوصا در بخش داخلی آرنج رخ می‌دهد. گیر افتادگی عصب اولنار به ندرت در مچ یا نزدیکی آن نیز اتفاق می‌افتد.

ℹ️ با وجود اینکه این دو ناحیه، شایع ترین نقاط گیر افتادگی عصب اولنار هستند، این گیر افتادگی می تواند هرجایی بین مچ و آرنج (ساعد) و یا بین آرنج و شانه (بازو) نیز رخ دهد.

 دلایل گیر افتادگی عصب اولنار

عصب اولنار از شانه، آرنج و مچ میگذرد. گیر افتادگی می‌تواند در هرجایی از طول عصب رخ دهد، اما بیشتر در نقاطی از دست شایع است که خم می‌شوند.

شایع ترین علت گیر افتادگی عصب اولنار، فشردگی آن است. فشردگی می‌تواند حاصل هر یک از موارد زیر باشد:

• تکیه دادن روی آرنج به مدت طولانی
• لغزیدن عصب اولنار به خارج از جایگاه خود در زمانی که آرنج در وضعیت خمیده قرار دارد
• تجمع مایعات در آرنج
• آسیب به بخش داخلی آرنج مثل شکستگی و در رفتگی
• زائده های استخوانی در آرنج
• آرتروز آرنج یا مچ دست
• تورم در آرنج یا مفصل مچ دست
• فعالیتی که مستلزم خم و راست کردن مکرر مفصل آرنج باشد
• حرکات تکراری مثل تایپ طولانی و کارهای صنعتی
• عوامل ورزشی مثل بدنسازی با تکنیک نادرست

علائم گیر افتادگی عصب اولنار

برخی از علائم گیر افتادگی عصب اولنار ممکن است در آرنج رخ دهد، خصوصا اگر منشا مشکل، آرنج باشد. با این حال، اغلب علائم این عارضه، در دست و انگشتان دست رخ می‌دهد. بسیاری از علائم زمانی بروز پیدا می‌کند که آرنج خم شده است.

علائم گیر افتادگی عصب اولنار شامل موارد زیر است:

• درد، بی حسی یا سوزن سوزن شدن متناوب در انگشت حلقه و انگشت کوچک
• ضعف در گرفتن اجسام
• احساس به خواب رفتن انگشت حلقه و انگشت کوچک
• دشواری در کنترل انگشتان هنگام انجام کارهای دقیق مانند تایپ کردن یا نواختن یک آلت موسیقی
• حساسیت به دمای پایین
• درد در مفصل آرنج، خصوصا در سمت داخل

علائم پیشرفته:

• لاغر شدن عضلات کف دست
• کاهش قدرت انگشتان
• بدشکلی دست (پنجه‌ای شدن انگشتان)

🚫 در صورت مشاهده علائم پیشرفته، مراجعه سریع به پزشک ضروری است.

تشخیص

شناسایی صحیح گیر افتادگی عصب اولنار، کلید جلوگیری از معضل کاهش عملکرد و حس در دست و انگشتان درگیر است.

انواع تست‌های تشخیصی

طی معاینه فیزیکی و چکاپ گیر افتادگی عصب اولنار، پزشک با پرسیدن سوالات مربوط به سلامت عمومی و سابقه پزشکی فرد، از جمله هرگونه داروی مصرفی آغاز خواهد کرد.

طی معاینه، پزشک، آرنج یا مچ فرد را خم کرده تا باعث بروز علائم شده و ببیند آیا عصب اولنار در اثر خم شدن آرنج، از جایگاه خود خارج می شود یا خیر.

پزشک، قدرت دست و انگشتان و همچنین حس دست را بررسی خواهد کرد. امکان دارد نیاز به تست نوار عصب و عضله جهت بررسی دقیق‌تر وجود داشته باشد.

سایر تست‌ها شامل اشعه ایکس (Xray) و ام آر آی (MRI) برای بررسی وجود زائده استخوانی، شکستگی یا هرگونه مشکل دیگر در آرنج است.

تست نوار عصب و عضله در شیراز (EMG_NCV)

بیشتر بخوانید

درمان گیر افتادگی عصب اولنار

درمان گیر افتادگی عصب اولنار به شدت آن بستگی دارد. در موارد خفیف تر، پزشک در مرحله اول، درمان را بدون استفاده از روش‌های تهاجمی مانند جراحی پیش می‌برد که ترکیبی از موارد زیر خواهد بود:

• استفاده از داروهای ضد التهابی برای کاهش تورم
• استفاده از بریس یا اسپلینت آرنج برای راست نگه داشتن مفصل در شب
• تمرین و کمک گرفتن از طب فیزیکی و توانبخشی برای کمک به قرارگیری صحیح عصب‌ها
• فیزیوتراپی و تکنیک‌های کاهش فشار روی عصب
• اصلاح فعالیت‌ها به خصوص در هنگام کار و استراحت شبانه
• کایروپراکتیک با استفاده از ماساژهای تخصصی دست

درمان با جراحی و روش‌های تهاجمی

در صورتی که گیر افتادگی عصب اولنار شدید باشد یا درمان‌های بدون جراحی اثرگذار واقع نشود، پزشک برای حذف فشار و رفع گیر افتادگی عصب اولنار، انجام جراحی را توصیه خواهد کرد.

گزینه‌های درمان جراحی شامل موارد زیر است:

• آزادسازی تونل کوبیتال: در این عمل، اندازه تونل کوبیتال افزایش پیدا می‌کند
• جابجایی قدامی عصب اولنار: عملی برای انتقال عصب از پشت عضله به جلوی آن، جهت کاهش فشار
• اپی کندیلکتومی میانی: بخشی از استخوان میانی برآمده خارج می‌شود

پزشک، تنها در صورتی از این روش‌ها استفاده می کند که گیر افتادگی آنقدر شدید باشد که باعث ضعف عضلانی شود.

بهبود پس از جراحی، از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به عمل انجام شده بستگی دارد. اغلب اوقات نتایج به دست آمده پس از جراحی، قابل قبول بوده و اکثر افراد می‌توانند به بهبودی کامل یا تقریبا کامل دست پیدا کنند.

⛔ حتی در صورت پیشنهاد پزشک، به هیچ عنوان از جراحی به عنوان اولین روش درمان استفاده نکنید.

درمان‌های خانگی و پیشگیری

درمان‌های بسیاری وجود دارد که فرد می‌تواند برای سرعت بخشیدن به ترمیم و بهبود، آنها در خانه انجام دهد. اقداماتی از قبیل:

• پرهیز از هرگونه فعالیتی که باعث خم و راست شدن مکرر آرنج می‌شود
• اطمینان از مناسب بودن ارتفاع نشستن هنگام استفاده از کامپیوتر
• راست نگه داشتن آرنج در هنگام شب
• پرهیز از تکیه کردن روی آرنج یا فشار وارد کردن به بخش داخلی آن

اغلب افراد با پیشگیری فعال و درمان خانگی می‌توانند از گیر افتادگی عصب اولنار جلوگیری کنند.

تمرینات درمانی

پس از درمان، پزشک از فرد می‌خواهد برای کمک به بهبود، تمرینات سبک انجام دهد. او، مدت زمان و تعداد دفعات تکرار تمرینات را نیز تجویز خواهد کرد. تکمیل موفقیت آمیز این تمرینات می تواند طی 4 هفته، فرد را به برنامه روزمره زندگی خود بازگردد.

برخی از این تمرینات شامل:

1. تمرین گلایدینگ عصب اولنار

• دست را کنار بدن نگه دارید
• آرنج را خم کرده و کف دست را به سمت صورت بیاورید
• سپس به‌آرامی دست را باز کنید
• 10 تکرار، 2 تا 3 بار در روز

2. کشش مچ و انگشتان

• دست را جلو بیاورید
• با دست دیگر انگشتان را به سمت عقب بکشید
• 15 ثانیه نگه دارید
• 3 تا 5 بار تکرار

3. تمرین مشت کردن و باز کردن

• مشت را به‌آرامی ببندید و باز کنید
• 15 تا 20 تکرار

4. تقویت عضلات دست با توپ نرم

• توپ‌ها یا حلقه‌های لاستیکی نرم را فشار دهید
• 5 ثانیه نگه دارید
• 10 تکرار

درمان گیر افتادگی عصب در شیراز + علائم آن

بیشتر بخوانید

پاسخ به چند سوال پرتکرار

خلاصه و جمع بندی

گیر افتادگی عصب اولنار، عارضه شایعی است که شامل فشردگی عصب اولنار است. اغلب اوقات علائم شامل درد، سوزن سوزن شدن و بی حسی در دست، انگشتان و آرنج است.

پزشک می تواند با استفاده از تست های تصویربرداری و عصبی، عارضه را تشخیص داده و درمان های بدون جراحی مانند استفاده از بریس یا اسپلینت را تجویز کند.

در موارد شدیدتر، امکان دارد برای برداشتن فشار از روی عصب به جراحی نیاز باشد.