تعویض مفصل زانو در شیراز؛ انتخاب بین جراحی کامل یا جزئی

درد زانو یکی از شایع‌ترین مشکلات ارتوپدی است که بسیاری از افراد در سنین میانسالی و سالمندی، یا حتی ورزشکاران حرفه‌ای، با آن روبه‌رو می‌شوند. در مواردی که درمان‌های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی، تزریق ژل یا پی‌آر‌پی پاسخ مناسبی نمی‌دهد، پزشک ممکن است عمل تعویض مفصل زانو را پیشنهاد کند.

در صورتی که بیمار مبتلا به آرتروز است و باید تحت جراحی تعویض زانو قرار بگیرد، جراحی تعویض کامل و یا بخشی از مفصل زانو به عنوان دو گزینه استاندارد مطرح می شوند.

هر یک از این روش ها مزایا و معایب مخصوص به خود را دارند که در ادامه در مورد آن‌ها توضیحاتی را ارائه خواهیم داد.

آشنایی با مفصل زانو و علل تخریب آن

زانو یکی از پیچیده‌ترین مفاصل بدن است که از سه قسمت اصلی تشکیل می‌شود:

1. سطح داخلی (مدیال) بین استخوان ران و درشت‌نی
2. سطح خارجی (لترال)
3. زیر کشکک (پاتلوفمورال)

این سطوح توسط غضروف مفصلی پوشیده شده‌اند تا حرکت نرم و بدون درد را ممکن کنند.
با گذشت زمان، عواملی مانند آرتروز (استئوآرتریت)، ضربه، چاقی یا آسیب‌های ورزشی باعث ساییدگی غضروف و درد مداوم در زانو می‌شوند.

زمانی که غضروف به طور کامل از بین برود، استخوان‌ها روی هم ساییده می‌شوند و درد، تورم، و محدودیت حرکتی ایجاد می‌کنند. در این مرحله، درمان‌های دارویی معمولاً بی‌اثر شده و تعویض مفصل زانو (Knee Replacement) تنها گزینه مؤثر برای بازگرداندن عملکرد زانو خواهد بود.

تعویض کامل زانو در شیراز یا بخشی از آن

آیا لازم است کل مفصل زانو تعویض شود یا فقط بخشی از آن؟ برای پاسخ به این سوال، ابتدا بهتر است توضیحاتی در مورد این دو روش جراحی ارائه دهیم.

تعویض کامل مفصل زانو (Total Knee Replacement – TKR)

در تعویض کامل مفصل زانو، جراح تمام سطوح تماس در مفصل زانو را بازسازی می کند.

در طول عمل، جراح نسبت به تعویض هر دو برآمدگی گرد انتهای استخوان ران و کل سطح بالای درشت نی و در برخی موارد سطح مفصلی استخوان کشکک زانو نیز اقدام خواهد کرد.

این روش برای درمان آرتروز داخل زانو، خارج زانو و یا در زیر کشکک به کار گرفته می شود.

تعویض بخشی از مفصل زانو (Partial or Unicompartmental Knee Replacement – UKR)

برخی از بیماران فقط از آرتروز در قسمت داخل زانو رنج می برند. بدیهی است که در چنین شرایطی فقط باید قسمت آسیب دیده برداشته شود، بنابراین گزینه مورد نظر تعویض بخشی از زانو خواهد بود.

چه زمانی تعویض بخشی از زانو کافی است؟

تعویض بخشی از زانو زمانی انجام می‌شود که تخریب مفصل تنها در یک قسمت از زانو باشد، معمولاً بخش داخلی. در این روش، فقط همان بخش آسیب‌دیده با پروتز جایگزین می‌شود و بقیه ساختار زانو سالم باقی می‌ماند.

شرایط مناسب برای این عمل شامل موارد زیر است:

1. آرتروز محدود به یک ناحیه (معمولاً داخلی یا لترال)
2. رباط‌های زانو سالم باشند (به‌ویژه رباط صلیبی قدامی و خلفی)
3. انحراف زانو شدید نباشد (نه واروس شدید، نه والگوس)
4. وزن بیمار متعادل باشد
5. بیمار فعالیت‌های سبک داشته باشد

در این شرایط، تعویض بخشی زانو می‌تواند درد را کاهش دهد، حرکت طبیعی‌تر ایجاد کند و زمان بازگشت به زندگی روزمره را کوتاه‌تر کند.

چه زمانی تعویض کامل زانو لازم است؟

در صورتی که آرتروز یا تخریب مفصل گسترده باشد و هر سه بخش زانو (داخلی، خارجی و زیر کشکک) درگیر باشند، انجام تعویض بخشی دیگر مؤثر نخواهد بود. در این حالت، باید کل مفصل با پروتز مصنوعی جایگزین شود.

مواردی که معمولاً نیاز به تعویض کامل زانو دارند:

• آرتروز پیشرفته یا گسترده
• درد مداوم حتی در حالت استراحت
• محدودیت شدید در راه رفتن و بالا رفتن از پله‌ها
• انحراف شدید پاها (زانوی پرانتزی یا ضربدری)
• شکستگی‌های شدید یا جراحی‌های قبلی ناموفق در زانو
• تخریب همزمان چند بخش از مفصل

آسیب دیدگی و ضعف زانو : چگونه آسیب‌ها مزمن می شوند؟

بیشتر بخوانید

تفاوت تعویض کامل و بخشی از زانو

تعویض کامل یا بخشی از زانو به چه عواملی بستگی دارند؟

هر یک از این دو روش با توجه به شدت آرتروز زانو انتخاب می‌شوند. اگر آرتروز فقط به یک طرف زانو محدود شود، تعویض بخشی از زانو تجویز خواهد شد.

عامل دیگری که باید به آن توجه کنیم دامنه حرکتی است.

پس از تعویض بخشی از زانو، دامنه حرکتی بیمار هنگام صاف کردن زانو کاهش می یابد. در صورتی که بیمار قادر به صاف کردن زانو نباشد، تعویض کامل زانو گزینه بهتری خواهد بود.

به همین ترتیب، زمانی که ساق پا خمیده به نظر می رسد و یا زانو به سمت بیرون انحراف پیدا کرده باشد، تعویض کامل زانو بهترین گزینه خواهد بود.

سطح فعالیت بیمار گزینه دیگری است که باید در نظر گرفته شود.

ℹ️ در افراد پر جنب و جوش مانند جوانانی که به انجام تمرینات ورزشی، پیاده ‌روی یا ورزش ‌هایی مانند گلف می پردازند، تعویض بخشی از زانو گزینه بهتری نسبت به تعویض کامل زانو خواهد بود.

تزریق مایع مفصلی زانو در شیراز

بیشتر بخوانید

آیا روش انجام عمل تعویض جزئی و کامل زانو یکسان هستند؟

این دو عمل به روش مشابهی انجام می شوند و بیمار در هر دو روش تحت بی حسی نخاعی قرار می گیرد، به طوری که از کمر به پایین بی حس می شود و سپس برای انجام عمل بر روی تخت جراحی خوابانده می شود.

برش در قسمت جلویی زانو ایجاد می شود. در تعویض بخشی از زانو، برش کمتری ایجاد می‌شود و مدت زمان کمتری طول می کشد تا فرد به بهبودی دست یابد. در این روش برش‌ هایی کوچک‌ تر از 7 الی 13 سانتی‌متر زده می‌شود. سپس، زانو با چسب بخیه استری استریپ و یک پانسمان بسته می‌شود.

در تعویض کامل زانو، جراح باید وضعیت کل زانو را بررسی کند، اما در تعویض بخشی از زانو، بررسی ناحیه آسیب دیده کافی خواهد بود.

مراحل انجام تعویض مفصل زانو در شیراز

در کلینیک‌ها و بیمارستان‌های مجهز شیراز، جراحی تعویض زانو با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های جدید مانند جراحی با کمک کامپیوتر انجام می‌شود تا دقت و طول عمر پروتز افزایش یابد.

مراحل کلی شامل موارد زیر است:

1. بررسی‌های اولیه و معاینه تخصصی: شامل عکس‌برداری با اشعه ایکس، MRI، آزمایش خون و ارزیابی وضعیت عمومی بدن.
2. انتخاب نوع جراحی (کامل یا بخشی): بر اساس نوع آسیب و توصیه متخصص طب فیزیکی و ارتوپد.
3. آماده‌سازی قبل از عمل: شامل کنترل فشار خون، قند، کاهش وزن در بیماران چاق و تمرینات تقویتی عضلات پا.
4. انجام جراحی: عمل معمولاً 1 تا 2 ساعت طول می‌کشد. بیمار تحت بی‌حسی اسپاینال یا بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
5. دوران بستری و توانبخشی: بیمار معمولاً 2 تا 3 روز بستری می‌شود و از روز دوم با کمک فیزیوتراپیست شروع به راه رفتن می‌کند.

مدت زمان بهبودی بعد از جراحی تعویض کامل یا بخشی از زانو

بعد از عمل جراحی تعویض کامل و یا بخشی از زانو، بیماران احساس ناراحتی خواهند کرد. البته این درد و ناراحتی با گذشت زمان بهبود می‌یابد و به مرور از بین خواهد رفت.

پس از تعویض بخشی از زانو، افراد معمولا بین 3 الی 4 هفته پس از جراحی به فعالیت های عادی مانند پیاده روی کوتاه باز می گردند.

بعد از تعویض کامل زانو، به طور معمول حدود 4 تا 6 هفته طول خواهد کشید تا فرد به انجام فعالیت های عادی و روزمره بازگردد.

انتظارات از جراحی جایگزینی زانو در شیراز + مراحل ریکاوری

بیشتر بخوانید

مقایسه دوران نقاهت در دو نوع جراحی

تعویض بخش یا کامل زانو: کدام روش موفق‌تر است؟

هر دو روش با توجه به شرایط بیمار موفقیت‌های یکسانی دارند. علائم در بیمارانی که از درد شدید ناشی از آرتروز استخوان رنج می‌برند بعد از جراحی به میزان قابل توجهی تسکین می یابد.

بسیاری از افراد بعد از عمل می توانند به راحتی راه بروند و کم تر احساس ناراحتی خواهند کرد.

البته ممکن است محدودیت هایی نیز وجود داشته باشد. بسیاری از افراد بعد از عمل جراحی تعویض مفصل زانو قادر به دویدن و یا انجام فعالیت های سنگین مانند اسکی، پیاده روی یا کوهنوردی نخواهند بود.

به منظور بازگرداندن بیمار به سطح فعالیت های بالاتر مانند پیاده روی طولانی تر، بازی تنیس یا گلف، جراح تعویض جزئی زانو را پیشنهاد خواهد کرد.

انتخاب بهترین روش در شیراز

انتخاب بین تعویض کامل یا بخشی از زانو تصمیمی است که باید بر پایه‌ی ارزیابی دقیق توسط تیمی متشکل از متخصص طب فیزیکی، جراح ارتوپد و فیزیوتراپیست گرفته شود.

در شیراز، مراکز تخصصی ارتوپدی و توانبخشی با امکانات مدرن مانند بیمارستان‌های نمازی، دنا، اردیبهشت و MRI شیراز، به بیماران کمک می‌کنند تا بهترین روش درمانی را با حداقل عارضه انتخاب کنند.

پزشک پس از بررسی عکس‌ها، میزان درد، دامنه حرکتی و سبک زندگی شما، نوع عمل مناسب را پیشنهاد می‌دهد.

ارتوپدی زانو در شیراز [ متخصص ارتوپدی زانو ]

بیشتر بخوانید